ویژگی مواد غذایی ارگانیک و تاثیر آن بر سلامت انسان

به گزارش ایفدونا در بسیاری از کشورهای صنعتی و پیشرفته دنیا در فروشگاه ها و سوپرمارکت ها معمولا با دو دسته از محصولات که دارای برچسب متمایز کننده ارگانیک و غیر ارگانیک هستند روبرو می شوید. اهمیت استفاده از محصولات کاملا طبیعی و ارگانیک در برخی از کشورها به اندازه ای است که فروشگاه های اختصاصی برای فروش این دسته از محصولات وجود دارد.

مواد غذائی ارگانیک به آن دسته از مواد غذایی گفته می شود  که عاری از  هر گونه مواد شیمیایی و مصنوعی همچون آفت کش ها، سموم، نگهدارنده ها، کودهای شیمیایی و به طور کلی هر گونه آلاینده است.

براساس این مقدمه می توان گفت که در تولید و فرآوری این نوع محصولات، همه مراحل از کاشت تا برداشت با استفاده از نهاده‌های طبیعی همچون کود زیستی، کمپوست ها و حشرات سودمند است. در ابتدا این محصولات، تنها در فروشگاه‌های کوچک و یا در بازارهای محلی کشاورزان قابل دسترس بود و تنها شامل سبزی‌های تازه بود و اولین مصرف کنندگانی که از غذای ارگانیک استفاده می‌ شد، به دنبال غذایی بودند که بدون مواد شیمیایی، تازه و در حد امکان دارای کمترین مراحل فرایند؛ و چون آنها باید اقلام مورد نیاز خود را مستقیماً از کشاورزان خریداری می کردند بنابراین شعار «کشاورز خود را بشناس تا غذای خود رابشناسی» از اولین شعارهایی بود که به منظور ترویج مصرف غذاهای ارگانیک، باب شد. اما امروزه در بسیاری از کشورهای دنیا، محصولات ارگانیک، دیگر لوکس و خاص به حساب نمی‌آیند و در فروشگاه‌ها، انواع محصولات ارگانیک از میوه و سبزی گرفته تا مرغ، تخم مرغ و شیر را می‌توانید با برچسب ارگانیک و تنها اندکی گران‌تر از انواع معمولی، خریداری کرد.

یکی از تازه‌ترین مطالعاتی که درباره مقایسه خواص آنتی‌اکسیدانی گوجه ‌فرنگی‌های ارگانیک و معمولی انجام شده است نشان داد میزان مواد مغذی و آنتی‌اکسیدان‌هایی مثل فلانوئیدها در انواع ارگانیک، دو برابر بیشتر از انواع معمولی است و این البته یک نتیجه خیره‌کننده است.

مزیتهای مواد غذائی ارگانیک و تفاوت آن با مواد غذائی غیر ارگانیک:

یکی از مهم‌ترین مزیت‌های محصولات غذایی ارگانیک وجود طعم و مزه بهتر و طبیعی تر و خواص غذایی بیشتر این محصولات نسبت به محصولات تولید شده در سیستم زراعی رایج و محصولات اصلاح شده است.

ارزش غذایی و ویتامینها در غالب محصولات ارگانیک بسیار بیشتر از محصولات سیستم رایج است. از این جمله می‌توان به محتوی بیشتر ویتامیهایی مانند ویتامین B، ویتامین C، ویتامین E، لیکوپن و مواد معدنی همچون منیزیم، آهن و روی در محصولات باغی مانند گوجه فرنگی و وجود آنتی‌اکسیدانها و اسیدهای آمینه مفید در سایر محصولات اشاره کرد.

مواد غذایی ارگانیک حاوی آنتی اکسیدان بیشتری است. در مواد غذایی ارگانیک آنتی اکسیدان Phenolic بیشتر یافت میگردد (50 درصد بیشتر از محصولات غیر ارگانیک). چراکه آفت کشهای مصنوعی تولید این مواد را در گیاهان کاهش داده اما کودهای حیوانی و آلی بکار رفته در کشاورزی ارگانیک تولید آنها را افزایش میدهد.

کمتر سمی هستند. محصولات ارگانیک سالم تر بوده و به بقایای آفت کشهای آلی کمتر آلوده میباشند. همچنین این محصولات فاقد افزودنیهای غذایی بوده و طبعاً سالمتر می باشند.

تولید کنندگان محصولات ارگانیک از استانداردها و دستورالعمل های بسیار سخت گیرانه ای تبعیت می کنند که احتمال آلوده شدن اینگونه محصولات به مواد شیمایی و سمی به حداقل ممکن می رسد. گواهی نامه های محصولات ارگانیک، به عنوان بیمه هایی است که در تولید این محصولات از مواد شیمیایی و سمی استفاده نشده است.

مواد غذائی ارگانیک خطر بیماری ها را کم می کند. خیلی از مراکز حفاظت محیط زیست در یافته اند که مواد شیمیایی موجود در آفت کش ها دارای اثرات سرطان زایی و بیماری زایی هستند. کشاورزی ارگانیک یکی از راههای کاهش مصرف سموم شیمیایی و کم کردن این مواد به منابع آب، زمین و هوا است.

درجه بندی مواد غذایی ارگانیک:

اصطلاحاتی که بــرای مواد غذایی ارگانیک استفاده می شود عبارتند از:

صد در صد ارگانیک: محصولاتی که به طور کامل از ترکیبات آلی (طبیعی) تشکیل شده اند.

ارگانیک: محصولاتی کــه 95 درصد متشکل از ترکیبات آلی هسـتند.

تولید شده با مواد ارگانیک: محصولاتی کــه دارای حداقل 70 درصد مواد طبیعی باشند.

مواد غذایی که کمتر از 70 درصد مواد طبیعی داشته باشند، جزو محصولات ارگانیک محسوب نمی شوند.

معایب مواد غذایی ارگانیک:

از معایب اصلی اینگونه مواد غذائی هزینه بالای آنها نسبت به محصولات غذایی غیرارگانیک است که این افزایش هزینه به دلیل عملیات گران تر کشاورزی، مقررات سخت دولتی و بازدهی کمتر محصول می باشد. از دیگر معایب این گونه محصولات این است که در 5 درصد افراد ممکن است واکنش های آلرژیک ایجاد کنند، چراکه حتی برخی از سموم طبیعی و ارگانیک نیز مانند ریسین و استریکنین می توانند عوارضی را برای مصرف کنندگان ایجاد کنند. همچنین پروتئین برخی از مواد غذایی مانند بادام زمینی، لوبیای سویا، تخم مرغ، شیر و صدف ها به مایعات هضمی مقاوم هستند. همچنین درخصوص مصرف مواد غذایی ارگانیک گاهی گزارشاتی مبنی بر مسمومیت های غذایی مانند مسمومیت با گونه ای از اشرشیاکلی در اسفناج تازه دیده شده، همچنین جوانه های لوبیای خام ارگانیک نیز چند بار موجب بروز سالمونلا در افراد گردیده است.

وضعیت مواد غذائی ارگانیک در ایران:

در ایران محصولاتی از قبیل انار، آب انار، پسته‌ وحشی، زعفران، انجیر، گلاب، عسل، چای، برنج، سیب، روغن زیتون و برخی از محصولات غذایی دیگر به صورت ارگانیک ارائه شده است. کافی نبودن تأمین منابع مالی، شفاف نبودن آیین‌نامه‌ها و ضوابط همکاری با بخش خصوصی، نارسایی در تأمین نیازهای تحقیقاتی و نبود تعامل مثبت و سازنده بین بخش‌های تحقیقاتی و اجرایی از جمله مشکلات این بخش است. به نظر می‌رسد استقبال مردم از محصولات غذایی ارگانیک خوب است اما مشکلاتی مانند قیمت بالا و همچنین تنوع کم این محصولات باعث شده است که این مصرف آن‌ها آن‌چنان که باید در بین مردم رواج نداشته باشد.

مواد غذایی که می توان جایگزین لبنیات کرد.

لبنیات منبع اصلی استخوان ساز است و هر فنجان شیر، ۲۸۰ میلی گرم کلسیم دارد، اما شما می توانید برای کسب روزانه ۱۰۰۰ تا ۱۲۰۰ میلی گرم کلسیم مورد نیاز روزانه به محصولات گیاهی نیز متوسل شوید.

در اینجا محصولات گیاهی که بیشترین میزان این ماده معدنی ضروری برای بدن را دارند، معرفی شده اند:

اسفناج: اسفناج حاوی کلسیم قابل ‌توجهی است که البته میزان آن بسته به نوع پخت متفاوت است. آب ‌پز کردن باعث می ‌شود که میزان کلسیم اسفناج کاهش پیدا کند. در حالت کلی هر ۱۰۰ گرم اسفناج حاوی ۱۴۰ میلی‌ گرم کلسیم است.

لوبیا سفید: سرشار از کلسیم، فیبر و پروتئین است و هر یک دوم فنجان از آن ۹۶ میلی گرم کلسیم دارد. باید بدانید که در همین میزان لوبیا سبز ۱۷۷ میلی‌گرم کلسیم وجود دارد.

دانه کنجد: در هر ۱ اونس، حاوی ۲۷۳ میلی گرم کلسیم است و مواد دیگری مانند مس و منگنز نیز همراه آنند. دانه کنجد یک گیاه روغنی سرشار از آنتی اکسیدان ها و مواد مغذی است.

سویا: سویا سرشار از کلسیم است که می ‌توان آن را با شیر گاو مقایسه کرد. این ماده‌ غذایی حاوی ایزوفلاونی به نام «دیادیزن» است که اجازه نمی ‌دهد کلسیم استخوان‌ ها از بین برود. این ماده همچنین جلوی دفع کلسیم از طریق ادرار را می ‌گیرد. توجه داشته باشید که توفو یا همان پنیر تهیه شده از شیر سویا نیز حاوی میزان زیادی کلسیم است.

نخود: نخود سرشار از کلسیم است به طوری که هر ۱۰۰ گرم حاوی ۱۳۴ میلی ‌گرم از این ماده‌ معدنی است.

عدس: عدس یکی از منابع خوب آهن محسوب می‌ شود اما خواص این ماده‌ غذایی به این جا ختم نمی ‌شود. عدس حاوی میزان قابل‌توجهی کلسیم نیز بوده و ۱۰۰ گرم عدس حدود ۵۲ میلی ‌گرم کلسیم دارد. با مصرف عدس پروتئین و فیبر کافی نیز نصیبتان خواهد شد.

پیاز: یکی از منابع انواع مواد معدنی مانند کلسیم است. ۱۰۰ گرم پیاز ۲۰ میلی ‌گرم کلسیم دارد. این ماده‌ غذایی پرطرفدار دیورتیک (ادرارآور) است، باعث افزایش اشتها شده و عملکرد معده را تنظیم می‌ کند.

برگ چغندر: این سبزی تیره رنگ غنی از کلسیم، ویتامین ث و آنتی اکسیدان است. کلسیم نقش مهمی در کاهش دردهای قبل از قاعدگی دارد. این گیاه غنی از آنتی اکسیدان در صورتی که مرتب مصرف شود، خطر ابتلا به بیماری ‌های زیادی را کاهش می ‌دهد. میزان کلسیم برگ چغندر در هر یک دوم فنجان به صورت پخته شده، ۷۹ میلی گرم است.

بادام: این میان وعده مناسب در هر ۱ اونس، ۸۲ میلی گرم کلسیم دارد و علاوه بر کلسیم، غنی از پروتئین، روغن های سالم و ویتامین های گروه ب است. روغن تفت داده بادام حاوی بیشتری میزان کلسیم است.

لوبیا چیتی: در هر یک دوم فنجان، ۸۶ میلی گرم کلسیم دارد و منبع خوبی از پروتئین، فولات، فیبر است.

کلم: در هر یک دوم فنجان ۹۰ میلی گرم کلسیم دارد و علاوه بر آن سرشار از آنتی اکسیدان ها و ویتامین ها است.

تاثیرات گیاه خواری بر بهبود محیط زیست

گیاهخواری» راهکاری موثر برای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و همچنین کاهش نرخ مرگ و میر انسان‌هاست.

نتایج یک بررسی جدید نشان داده است که گیاهخواری می تواند به کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای کمک کند و در عین حال نیز مانع از مرگ دست‌کم هشت میلیون انسان در سال شود.

کارشناسان آکسفورد در این بررسی مزایای رواج گیاهخواری در سراسر جهان را ارزیابی کرده و دریافتند که فقط چندین تغییر ساده مانند کاهش مقدار مصرف گوشت در رژیم غذایی روزانه و افزایش مصرف میوه و سبزیجات می‌تواند منجر به کاهش چشمگیر آمار مرگ و میر انسان‌ها، کاهش هزینه‌های درمان و مراقبت‌های پزشکی و همچنین کاهش میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای حاصل از صنعت تولید موادغذایی تا دوسوم حجم فعلی شود.

به گزارش شبکه اخبار محیط زیست، بدیهی است که خوردن میوه و سبزیجات بیشتر و کاهش مصرف گوشت قرمز و گوشت فرآوری شده به بهبود سلامت انسان‌ها کمک می کند.

با رشد گیاهخواری در بین مردم جهان، میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای مرتبط با صنایع غذایی بیش از دو سوم کاهش خواهد یافت.

بنابر این گزارش، اگرچه این اقدام به ظاهر یک راهکار فردی به نظر می رسد اما اگر چنین تغییری از سوی بیش از هفت میلیارد نفر در جهان صورت گیرد بدون شک تاثیر مثبت آن چشمگیر و گسترده خواهد بود.